Home > Chuyên đề > Những tiếng kêu bất thường báo hiệu xe “đòi tiền”

Những tiếng kêu bất thường báo hiệu xe “đòi tiền”

Tháng Tám 4, 2016 - 12:00 sáng

Khi chiếc xe của bạn bỗng nhiên xuất hiện một số tiếng kêu bất thường mà trước đó không có, đó có thể là biểu hiện cho thấy một chi tiết nào đó đang gặp sự cố và cần được quan tâm. Chuyên đề này sẽ giúp bạn giải mã một số tiếng kêu phổ biến.

Tiếng kêu cộc cộc to và khô

Tieng_keu_bat_thuong_1

Khi mới khởi động lúc máy nguội, số vòng tua có thể lên đến 1.700 vòng/phút và động cơ ồn hơn

Với một chiếc xe lâu ngày không hoạt động, tiếng kêu cộc cộc khô có thể xuất hiện ngay sau khi khởi động máy, kèm theo đó là số vòng tua được đẩy lên cao. Nguyên nhân là do bơm dầu chưa kịp đẩy dầu bôi trơn lên các chi tiết của động cơ. Nếu sau khoảng 3 phút tiếng kêu hết, máy êm trở lại thì chưa phải lo lắng quá.

Nhưng nếu tiếng kêu kéo dài (mặc dù không còn khô như lúc đầu) thì nghĩa là động cơ của bạn đã bị mòn piston và xéc-măng, có khe hở giữa các chi tiết của cơ cấu phối khí, gây va đập khi hoạt động. Hậu quả kéo theo có thể là dầu bôi trơn của động cơ bị hao hụt do dầu lọt qua khe hở chui vào buồng đốt.

• Hậu quả xấu nhất: Dầu bôi trơn bị hao nhiều quá có thể làm động cơ bị hư hỏng nặng, phải đại tu động cơ với chi phí rất lớn.

Tiếng kêu rít đều và mau

Tiếng kêu này có thể nhận biết dễ dàng, đặc trưng của cao su miết vào bề mặt kim loại. Nếu tiếng kêu xuất hiện khi máy mới khởi động lúc nguội và mất đi sau vài phút khi máy ấm lên thì đó là do dây cua-roa đã bị trùng hoặc đã bị chai cứng và sắp phải thay thế. Nhưng nếu tiếng kêu rít rít kéo dài thì đến lúc phải thay dây cua-roa mới luôn và ngay.

Để khẳng định chắc chắn tiếng rít rít là do dây cua-roa, bạn có thể kiểm tra bằng cách dùng nước sạch phụt vào dây cua-roa khi động cơ đang nổ. Nếu tiếng kêu biến mất khi dây cua-roa ướt đều thì không cần phải suy nghĩ gì thêm, bởi đích thị là nó đã bị hỏng.

• Hậu quả xấu nhất: Dây cua-roa bị đứt, làm vô hiệu hóa nhiều hệ thống khác như điều hòa, trợ lực, máy phát điện, bơm nước làm mát…

Tiếng ồn và két két đanh tai

Tieng_keu_bat_thuong_3a

Nếu khoang động cơ xe của bạn xuất hiện tiếng kêu két két đanh tai và kèm theo tiếng ồn khi nổ máy, tiếng kêu kéo dài, thì hãy nghĩ đến việc một hoặc một số vòng bi đã chết. Trước đó, tiếng kêu có thể vo vo rất nhỏ, nhưng sau đó tăng dần. Các vòng bi bên trong khoang máy có thể là bi tăng, bi tỳ dây cua-roa, bi lốc điều hòa…

Tùy theo kiểu tiêng kêu mà có thể chẩn đoán nguyên nhân chính xác hơn. Nếu tiếng kêu là ken két thì có thể là do bi đã bị hết mỡ bôi trơn, khiến các chi tiết kim loại cọ sát vào nhau. Nếu tiếng ồn lớn và đều thì có thể là do bi bị vỡ hoặc mẻ, hoặc rãnh lăn bi có vết nứt. Topcar Vietnam đã ghi nhận một số trường hợp rửa khoang máy bằng nước khiến nước chui vào vòng bi và gây chết.

• Hậu quả xấu nhất: Bi bị kẹt, có thể làm đứt hoặc tuột dây cua-roa. Chính vì vậy, ngay khi phát hiện bạn cần mang xe đi xử lý càng sớm càng tốt.

Tiếng ào ào khô lớn dần

Tiếng kêu này có thể xuất hiện trong một thời gian rất dài, lúc đầu rất nhỏ và không rõ ràng rồi sau đó lớn dần. Đến khi tiếng ồn lớn và rõ rệt mới được phát hiện thì đã quá muộn. Nguyên nhân là do động cơ không được bôi trơn tốt, khiến các chi tiết kim loại cọ sát vào nhau trong tình trạng không được bôi trơn, gây mài mòn, phát ra tiếng kêu.

Nguyên nhân có thể là do đường dầu bị tắc, hoặc thay dầu bôi trơn kém phẩm chất, hoặc lâu không thay dầu bôi trơn, khiến dầu bị mất chất và đóng cặn. Tiếng kêu càng lớn thì cũng có nghĩa là quá trình bôi trơn bên trong động cơ càng kém.

• Hậu quả xấu nhất: Động cơ bị hỏng toàn diện, từ piston, xy-lanh, trục cam, tay biên, xéc-măng, và rất nhiều chi tiết khác.

Tiếng kêu gộc gộc nhẹ

Tieng_keu_bat_thuong_5

Đây chính là tiếng kêu đặc trưng của các vòng bi bên trong hộp số, cả số sàn và số tự động. Như đã đề cập ở trên, bi bị chết có thể gây ra tiếng kêu ken két và đanh tai, nhưng do các vòng bi của hộp số được ngâm trong dầu bôi trơn, nên tiếng kêu sẽ dịu hơn nhiều.

Trường hợp này rất hiếm khi xảy ra trên các dòng xe đời mới được bảo dưỡng đầy đủ, mà chỉ có thể xảy ra với những chiếc xe đã sử dụng rất lâu năm, có thể là chục năm hoặc hoạt động với tần suất quá nhiều.

• Hậu quả xấu nhất: Topcar Vietnam chưa ghi nhận trường hợp nào kẹt hay vỡ vòng bi bên trong hộp số.

Tiếng ù ở bánh xe nào đó

Tieng_keu_bat_thuong_6b

Bình thường khi chạy tốc độ chậm trong phố, bạn không thấy dấu hiệu gì bất thường. Nhưnhg khi ra xa lộ và chạy tốc độ cao, tiếng ù từ một bánh xe nào đó vọng lên thì có thể phỏng đoán ngay là bi moay-ơ bánh đó đã hỏng. Tiếng kêu sẽ tăng tỉ lệ thuận với tốc độ của xe.

Có hai nguyên nhân dẫn đến chết bi moay-ơ. Thứ nhất là do sử dụng lâu năm, mỡ bôi trơn bên trong ổ bi đã bị khô hoặc mất dần. Thứ hai có thể là do xe thường xuyên đi vào vùng ngập nước, trong khi phớt chắn ổ bi lại bị hở và hư hỏng, khiến nước vào trong và phá hỏng vòng bi.

• Hậu quả xấu nhất: Khi bi moay-ơ bị rơ quá, tiếng kêu quá lớn, có thể gây hiện tượng bánh xe bị rung lắc khi vận hành, ảnh hưởng đến hiệu quả phanh.

Tiếng hú tăng theo tốc độ

Đây là căn bệnh đặc trưng của các dòng xe hai cầu hoặc xe dẫn động cầu sau. Do tiếng ồn lẫn với nhiều tạp âm khác từ mặt đường nên việc nhận biết nhiều khi không rõ ràng hoặc đòi hỏi đôi tai của người có kinh nghiệm. Thường thì tiếng hú xuất hiện rõ nhất khi chạy tốc độ trên 60km/h.

Topcar Vietnam đang muốn nói đến hư hỏng ở các vòng bi bên trong bộ vi sai. Trong quá trình sử dụng, có thể chủ xe không thay dầu đúng định kỳ theo khuyến cáo, hoặc xe bị ngâm nước khiến nước lọt vào dầu cầu qua lỗ thông hơi phía trên hộp vi sai, khiến dầu bị phân hủy và không còn chức năng bôi trơn, khi đó bề mặt các vòng bi đỡ có thể bị hỏng, màng dầu bôi trơn cho bể mặt của bánh răng bị phá vỡ gây mài mòn.

• Hậu quả xấu nhất: Chưa được ghi nhận. Các chuyên gia trong lĩnh vực này khuyến cáo dầu cầu cần được thay thế định kỳ sau khoảng 80.000km và mang xe đến xưởng kiểm tra sau mỗi lần bị ngập nước.

Tiếng “cục” một phát khi vào số

Tiếng “cục” xuất hiện một lần duy nhất, kèm theo đó là xe bị giật nhẹ khi người lái gạt cần chuyển số về D (tiến) hoặc R (lùi) (với hộp số tự động), hoặc vào số và nhả côn (với hộp số sàn). Trong quá trình xe di chuyển, tiếng kêu không xuất hiện.

Ngay khi có hiện tượng đó, hãy nghĩ ngay đến sự cố của trục láp (bán trục). Trong một số trường hợp như ngập nước hay va chạm dưới gầm, cao su chụp láp bị rách khiến nước và bụi bẩn chui vào bên trong then hoa, khiến các bánh răng bị han rỉ, bị mài mòn và không còn ăn khớp một cách chặt chẽ (có độ rơ). Khi vào số, lực mô-men truyền từ hộp số ra bán trục, các bánh răng bị rơ va vào nhau, gây ra tiếng kêu và làm giật xe.

• Hậu quả xấu nhất: Bánh răng then hoa bị rỉ lâu năm và không còn ăn khớp có thể gây ra tình trạng trượt, mất khả năng dẫn động.

Tiếng kêu cạch cạch khi ôm cua

Tieng_keu_bat_thuong_9

Để truyền lực từ một bộ phận cố định là hộp số đến một bộ phận dao động là bánh xe, các nhà sản xuất xe đã thiết kế ra một bộ phận nằm trên bán trục, đó là khớp bi bên trong một quả chuông (quen gọi là rọ bi). Bộ phận này vừa có thể tiếp nhận lực xoay tròn một cách hiệu quả, vừa thay đổi được độ dài theo biên độ dao động giữa bánh xe và khung xe.

Sau một thời gian dài vận hành xe trên địa hình khắc nghiệt, hoặc bị lọt nước và bụi bẩn, cả bi và rọ bi có thể bị mòn và tạo nên khe hở giữa chúng. Khi ôm cua, độ rơ sẽ khiến bi va vào thành rọ, gây ra tiếng lạch cạch (nếu bị hết mỡ bôi trơn) hoặc lục cục (nếu còn chất bôi trơn).

• Hậu quả xấu nhất: Không đáng lo ngại lắm. Cách xử lý duy nhất là thay thế cụm chi tiết mới (lap ngoài hoặc cây lap).

Tiếng lục cục không đều trên đường xấu

Tieng_keu_bat_thuong_10

Trên mặt đường gồ ghề, có ổ gà hoặc đơn giản là đường gợn sóng, gầm xe của bạn xuất hiện những tiếng kêu lục cục, có lúc liên tục và mau, nhưng có lúc thưa hơn, trong khi di chuyển trên đường đẹp thì có thể rất lâu mới xuất hiện một tiếng. Tiếng kêu xuất hiện ngay cả khi đi thẳng hay đánh lái.

Nếu hiện tượng này xảy ra, khả năng cao là một hoặc một vài rô-tuyn của xe đã bị rơ. Rô-tuyn có thể hiểu là các khớp cử động đa chiều giữa hai chi tiết dao động không đồng hướng với nhau, được ứng dụng để liên kết các chi tiết của hệ thống treo và cân bằng. Khớp liên kết động này gồm một viên bi được đặt rất khít trong một cái rọ, bên ngoài có cao sau bảo vệ chất bôi trơn và ngăn không cho nước hay bụi bẩn xâm nhập. Trong quá trình sử dụng, lớp cao su bảo vệ có thể bị rách hoặc thoái hóa, khiến bụi bẩn và nước làm hỏng chất bôi trơn của rô-tuyn, tạo ma-sát và mài mòn trong quá trình khớp cử động. Rô-tuyn bị rơ sẽ khiến quả bi bị va đập khi mặt đường không bằng phẳng.

• Hậu quả xấu nhất: Rô-tuyn bị rơ lớn có thể tạo xung động mạnh khi xe vận hành, ảnh hưởng ít nhiều đến tuổi thọ của các chi tiết như chân máy, chân số, hệ thống treo… Rô-tuyn hỏng và chết chỉ có thể thay mới.

Tiếng è è khi đánh lái

Tieng_keu_bat_thuong_11b

Đây là tiếng kêu xảy ra với những chiếc xe trang bị hệ thống lái trợ lực thủy lực. Khi thiếu dầu hoặc bơm trợ lực hoạt động kém, hệ thống trợ lực sẽ phát ra tiếng kêu è è. Người lái xe có thể không nhận ra tiếng kêu này khi di chuyển ở tốc độ cao, nhưng có thể dễ dàng nghe thấy khi di chuyển ở tốc độ thấp, đặc biệt là ở nơi vắng vẻ.

Sự cố này có thể kéo theo tình trạng vô-lăng trở nên nặng hơn hoặc bị rung mà người lái có thể cảm nhận được. Tuy nhiên, vô-lăng nặng còn có thể do áp suất lốp hay các chi tiết của hệ thống lái không được bôi trơn đầy đủ.

• Hậu quả xấu nhất: Chưa ghi nhận trường hợp nào gây hậu quả nghiêm trọng do bệnh phát triển từ từ và dễ dàng nhận biết để xử lý.

Tiếng két két ở phanh xe

Tieng_keu_bat_thuong_12b

Buổi sáng, khi mới khởi hành, người lái đạp phanh và có tiếng kêu rít rít hoặc két két xuất hiện, đồng thời phanh có thể cho cảm giác ăn dính hơn bình thường. Nếu sau khoảng 5 – 10 phút và mấy lần đạp phanh thì tiếng kêu đó biến mất, thì đó là hiện tượng bình thường. Nguyên nhân có thể do trời mưa hoặc xe được rửa từ chiều hôm trước, má và đĩa phanh chưa kịp khô. Phanh ướt, trong khi người lái lại kéo phanh dừng khi đỗ xe nhiều giờ thì còn có thể gây ra tình trạng bó phanh tức thời. Để phanh nhả, hãy cài số tiến, ga nhẹ, rồi lại cài số lùi, sau vài lần như vậy có thể cho hiệu quả.

Nhưng nếu tiếng kêu két két xuất hiện liên tục trong thời gian dài thì đó là dấu hiệu bất bình thường mà nguyên nhân có thể khác nhau và xe cần phải kiểm tra các yếu tố, từ tấm chống ồn má phanh, độ mòn của má phanh, chất má phanh, đĩa phanh bị đảo, kẹt cu-pen trong piston phanh…

• Hậu quả xấu nhất: Đó là trường hợp chốt phanh bị kẹt do cu-pen kẹt trong piston, gây ra tình trạng kẹt phanh.

Tiếng cục một lần khi đạp phanh

Để có thể giúp má phanh “cử động” được và ép vào mặt trong của trống phanh (đối với phanh tang trống) hoặc đĩa phanh (với phanh đĩa), các má phanh được lắp trên một hệ thống giá, trong đó có một bộ phận nhỏ nhưng quan trọng là ắc suốt phanh.

Trong quá trình sử dụng xe, phanh xe có thể bị bụi bẩn bám nhiều hoặc nước sâm nhập, hoặc đơn giản là do lâu ngày không được bảo dưỡng vệ sinh khiến cho hệ thống phanh bị hoen rỉ. Quá trình cọ sát liên tục dưới điều khiện khắc nghiệt có thể làm cho ắc suốt phanh bị mòn và rơ. Ngay khi má phanh chạm vào trống phanh hoặc đĩa phanh (khi người lái đạp phanh), lực ma sát sẽ khiến má phanh bị cựa, gây va chạm ở ắc suốt và phát ra tiếng kêu.

• Hậu quả xấu nhất: Chưa ghi nhận trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng. Hãy mang xe đến xưởng dịch vụ uy tín để xử lý và thay thế bộ phận hư hỏng.

Bài và ảnh: Vô-lăng sắt

(Bài viết được thực hiện với sự hỗ trợ của Xưởng dịch vụ Phúc Thịnh Auto –
Địa chỉ: ngã 3 phố Vũ Quỳnh, Phú Đô, Nam Từ Liêm, Hà Nội
và Gara Thành – 120 Trần Quốc Hoàn – Cầu Giấy – Hà Nội)

Bạn có thể quan tâm