Home > Chuyên đề > Chuyên đề bán tải: P3 – Hệ thống khung gầm bán tải có gì hay và dở?

Chuyên đề bán tải: P3 – Hệ thống khung gầm bán tải có gì hay và dở?

Tháng Bảy 22, 2017 - 12:32 sáng

Vốn được thiết kế để có sức chịu đựng tốt và bền bỉ trong điều kiện sử dụng khắc nghiệt, hệ thống khung gầm của các dòng bán tải có nhiều ưu điểm so với khung gầm xe du lịch. Nhưng bên cạnh đó cũng là những nhược điểm không phải ai cũng dễ dàng chấp nhận.

Bài liên quan

Chuyên đề bán tải – P1: Sai lầm lớn khi chọn bán tải làm xe gia đình

Chuyên đề bán tải – P2: Thủ tục đăng kiểm xe bán tải lắp nắp thùng

Chuyên đề bán tải – P4: Những phụ kiện hữu dụng nhất cho xe bán tải

Bất kỳ ai khi sở hữu một chiếc xe cũng đều mong muốn xe vận hành mạnh mẽ, êm ái và bền bỉ. Tuy nhiên, do mục tiêu thiết kế phải chuyên chở tối đa tới gần một tấn hàng trên thùng, vượt qua những địa hình khó khăn như công trường, đường mòn, hay thậm chí là bùn lầy, nên hệ thống khung gầm bán tải có những điểm vượt trội nhưng cũng có những điểm dở so với khung gầm xe du lịch hay việt dã thông thường.

Hầu hết các loại bán tải đang được phân phối chính thức trên thị trường Việt Nam hiện nay đều có kết cấu khung gầm tương tự nhau. Đó là động cơ diesel, hệ thống treo trước độc lập thanh đòn kép với lò xo, trong khi hệ thống treo sau sử dụng cầu cứng với phần tử đàn hồi là lá nhíp. Tùy theo phiên bản mà có xe trang bị dẫn động cầu sau, trong khi các phiên bản cao cấp có thể dẫn động hai cầu.

Do cầu trước kiểu độc lập tương tự như nhiều dòng xe du lịch hay việt dã, nên bài viết này sẽ tập trung đánh giá những điều hay dở và khác biệt của hệ thống treo phía sau.

Ưu điểm

Sự khác biệt căn bản giữa xe bán tải hoặc SUV cổ điển với xe du lịch hay việt dã chính là ở hệ thống treo phía sau. Trong ảnh là gầm của mẫu Ford Ranger, với hệ thống treo phụ thuộc, cả hai bánh xe được đỡ bằng một hộp cầu hay dầm cầu mà nhiều người còn quen gọi là cầu cứng. Bên trong hộp cầu này chứa láp và dầu bôi trơn, có phớt chắn hai bên đầu cầu.

Hầu hết xe bán tải lắp cầu cứng phía sau, trong khi phía trước là treo độc lập

Với hệ thống này, nhíp vừa là phần tử đàn hồi vừa chịu lực giằng ngang. Chính vì vậy, nhiều xe không cần có các đòn treo và thanh giằng. Các xe bán tải khác như Chevrolet Colorado, Isuzu D-Max, Mazda BT-50, Mitsubishi Triton, Nissan Navara, hay Toyota Hilux đều trang bị hệ thống treo phía sau như vậy.

Ưu điểm của hệ thống cầu cứng là cấu tạo đơn giản, ít chi tiết nên dễ bảo dưỡng. Độ cứng vững của hệ thống cầu cứng cũng rất cao, khả năng chịu tải lớn.

Độ cao gầm không bị ảnh hưởng ngay cả khi vận chuyển cả tấn hàng hóa

Chính vì hai bánh được bắt cố định vào hai bên cầu cứng, nên ngay cả khi tải nặng thì khoảng sáng gầm xe cũng không bị thay đổi. Đây là yếu tố vô cùng quan trọng, giúp xe chở cả tấn hàng mà vẫn tự tin vận hành trên địa hình gồ ghề.

Những phiên bản cao cấp của một số dòng xe bán tải như Ford Ranger hay Toyota Hilux còn có hệ thống khóa vi sai cầu sau. Đây là loại “vũ khí” lợi hại, giúp phân bổ lực kéo đều giữa hai bánh dẫn động, đảm bảo cho xe vận hành tốt trên địa hình gồ ghề hay trơn trượt.

Khóa vi sai là “vũ khí” lợi hại trên địa hình gồ ghề hoặc trơn trượt

Chuyên gia kỹ thuật cũng cho biết cầu cứng nếu được sử dụng đúng cách và không bị nước vào thì sẽ có tuổi thọ rất cao và rất lâu mới phải thay dầu cầu, có thể bền bỉ liên tục tới gần hai chục vạn km.

Cũng chính vì những ưu điểm vượt trội kể trên, hầu hết các dòng xe thương mại hoạt động với cường độ cao, trong những điều kiện khắc nghiệt, đều sử dụng cầu cứng.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm kể trên, hệ thống treo của xe bán tải cũng tồn tại những nhược điểm. Đó là độ êm dịu chuyển động kém, dễ xuất hiện dao động và lắc ngang. Để giảm tiếng ồn cũng như triệt tiêu bớt nội ma sát khi các lá nhíp cọ vào nhau, các nhà sản xuất đã đặt các miếng đệm nhíp, nhưng tiếng ồn vẫn có thể phát sinh. Việc thiết kế một hệ thống treo vừa chịu tải tốt, vừa êm dịu khi không tải là điều vô cùng khó khăn, hoặc nếu muốn sẽ vô cùng đắt đỏ và chỉ phù hợp với các dòng xe rất đắt tiền.

Đệm nhíp được sử dụng để giảm nội ma sát và tiếng ồn khi xe vận hành

Tiếp đó, việc trang bị hệ thống treo phụ thuộc với cầu cứng phía sau còn làm cho sàn xe cao lên. Lý do là giữa sàn xe và hệ thống hộp cầu cần có một khoảng không đủ lớn để giảm xóc dao động. Việc này đã làm tăng trọng tâm xe, khiến xe dễ bị nghiêng và mất cân bằng khi ôm cua.

Bản thân tổ hợp cầu xe bao gồm hộp cầu và láp có khối lượng nặng hơn rất nhiều so với hệ thống treo độc lập đa liên kết. Chính vì vậy, cầu cứng làm tăng đáng kể trọng lượng xe, trực tiếp làm gia tăng mức tiêu hao nhiên liệu mà có thể cảm nhận rõ rệt nhất là trên các xe máy xăng.

Cầu cứng có kết cấu lớn và nặng, làm gia tăng trọng lượng xe, tăng tiêu hao nhiên liệu

Cuối cùng, trường hợp tưởng hiếm gặp mà lại không hiếm ở Việt Nam, đó là chỉ cần một góc hay bên nào đó của cầu xe bị cong hay méo (có thể do tham gia thi đấu offroad hay va đập vào đá tảng) thì phải thay cả bộ cầu với chi phí khá tốn kém. Trong khi đó, với các hệ thống treo độc lập thì có thể tách rời và thay phần tử độc lập với chi phí thấp hơn.

5 điều về cầu cứng có thể bạn quan tâm?

1. Cầu cứng phía sau không điều chỉnh được góc đặt bánh xe do hai bánh sau đã được bắt cố định vào hai đầu trục, nói cách khác là giảm chi phí căn chỉnh bánh xe.

2. Các miếng đệm nhíp cần được kiểm tra và thay thế định kỳ, thường khoảng 40.000 – 60.000km. Nếu đệm nhíp hư hỏng, các lá nhíp sẽ cọ vào nhau, gây mài mòn và ồn.

3. Dầu cầu luôn đảm bảo phải đủ. Có thể kiểm tra bằng cách tháo ốc thăm dầu ở hộp vi sai, thấy dầu vừa tràn ra ngoài là được. Nếu thấy rò rỉ dầu phải xử lý kịp thời.

4. Sau mỗi lần lội nước sâu cần mang xe đến xưởng dịch vụ để kiểm tra, đề phòng nước ngấm vào bên trong dầu cầu qua lỗ thông hơi.

5. Khi chạy tốc độ cao mà nghe thấy tiếng hú ở cầu sau thì cần kiểm tra ngay. Nguyên nhân có thể là các bánh răng đã bị mòn nhiều, rơ lỏng và thiếu dầu bôi trơn. Nếu không được xử lý kịp thời, vi sai có thể bị hư hỏng nặng, chi phí sẽ tốn kém.

Vô-lăng sắt (Theo Tiêu dùng 24h)

Bạn có thể quan tâm